Waarom heb ik eelt en hoe kan ik hier vanaf komen? | Advies van de medisch pedicure
Bijgewerkt op: 4 okt
Hoe moet ik eelt verwijderen? Alles over eelt op de voeten
Eelt op de voeten: bijna iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken. Een klein beetje eelt is heel normaal en heeft zelfs een belangrijke functie. Het beschermt de huid tegen druk, wrijving en belasting tijdens het lopen.
Maar wanneer eelt zich sterk ophoopt, kan het hard, droog en pijnlijk worden. Er kunnen zelfs kloofjes ontstaan. Veel mensen pakken daarom zelf een vijl, puimsteen of zelfs een mesje om het eelt te verwijderen. Toch is het belangrijk om voorzichtig te werk te gaan. Te veel of verkeerd verwijderen kan de huid beschadigen en het probleem juist verergeren.
Als medisch pedicure zie ik in de praktijk dagelijks voeten waarbij eelt een signaal is van iets anders. Soms is er sprake van verkeerd schoeisel, een afwijkende drukverdeling of een verkeerde belasting van de voet. Daarom is alleen het eelt verwijderen vaak niet voldoende: het is minstens zo belangrijk om te kijken waarom het eelt ontstaat.
In deze blog leg ik uit wat eelt precies is, waardoor het ontstaat, hoe je het veilig kunt behandelen en wanneer je beter professionele hulp kunt inschakelen.
Wat is eelt eigenlijk?
Eelt is een verdikking van de bovenste laag van de huid. De medische benaming hiervoor is vaak callus.
De huid maakt extra hoorncellen aan wanneer een bepaald gedeelte van de voet herhaaldelijk wordt blootgesteld aan druk of wrijving. Hierdoor wordt de huid op die plek dikker en harder.
Eelt is dus eigenlijk een natuurlijke beschermingsreactie van je lichaam.
Je kunt het vergelijken met de huid van iemand die veel met zijn handen werkt. Door herhaalde wrijving en druk kunnen daar ook verdikkingen ontstaan.
Op de voeten komt eelt vooral voor op plekken die veel belasting krijgen, zoals:
de bal van de voet;
de hiel;
onder de grote teen;
onder de andere tenen;
de zijkant van de voet;
de rand van de hiel.
Een bepaalde hoeveelheid eelt hoeft helemaal geen probleem te zijn. Het wordt vooral vervelend wanneer de laag steeds dikker wordt, hard aanvoelt, pijn veroorzaakt of gaat barsten.
Hoe ontstaat eelt?
De belangrijkste oorzaak van eelt is herhaalde druk en wrijving.
Iedere voet is anders. De ene persoon heeft bijvoorbeeld een hoge wreef, terwijl iemand anders een doorgezakte voet, hallux valgus, hamertenen of een andere voetstand heeft. Hierdoor kan de druk tijdens het lopen op bepaalde plaatsen groter zijn.
Ook schoenen spelen een belangrijke rol.
1. Verkeerde schoenen
Schoenen die te klein, te smal of onvoldoende ondersteunend zijn, kunnen ervoor zorgen dat bepaalde delen van de voet voortdurend worden belast.
Een schoen die bijvoorbeeld tegen de tenen drukt, kan plaatselijk veel wrijving veroorzaken. Een harde of slecht passende schoen kan hetzelfde effect hebben.
Goed passende schoenen kunnen daarom helpen om de vorming van eelt te verminderen. Ook zachte sokken en eventueel passende inlegzolen kunnen de druk helpen verdelen.
2. Veel staan of lopen
Wie veel staat of loopt, belast de voeten gedurende lange tijd. Ook sporten waarbij de voeten veel worden belast kunnen bijdragen aan de vorming van eelt.
Dat betekent niet dat je minder zou moeten bewegen. Beweging is belangrijk. Het gaat er vooral om dat de voeten goed worden ondersteund en dat overmatige druk op specifieke plekken wordt verminderd.
3. De stand van de voet
Soms ontstaat eelt steeds op precies dezelfde plaats, ondanks goede schoenen.
Dat kan een aanwijzing zijn dat de voetbelasting niet optimaal verdeeld wordt.
Bijvoorbeeld:
een afwijkende voetstand;
een scheefstaande grote teen;
hamertenen;
een doorgezakte voet;
een veranderde manier van lopen;
een uitstekende botstructuur.
In zo'n situatie kan alleen het verwijderen van eelt een tijdelijke oplossing zijn. De druk blijft immers aanwezig, waardoor het eelt opnieuw kan ontstaan.
4. Droge huid
Een droge huid kan ervoor zorgen dat eelt harder en minder soepel wordt. Vooral de hielen kunnen hierdoor ruw worden en uiteindelijk kloofjes ontwikkelen.
Dagelijks verzorgen met een geschikte voetcrème kan helpen om de huid soepel te houden.
Waarom doet dik eelt soms pijn?
Veel mensen denken dat eelt geen pijn kan doen omdat het om een verdikte huid gaat. Toch kan een dikke eeltlaag behoorlijk gevoelig worden.
Wanneer er steeds meer druk op dezelfde plek ontstaat, kan de verdikking steeds harder worden. De druk wordt vervolgens verder naar de onderliggende weefsels doorgegeven.
Je kunt daardoor bijvoorbeeld een branderig, drukkend of stekend gevoel krijgen.
Soms is er bovendien sprake van een likdoorn. Een likdoorn is iets anders dan een gewone eeltplek: hierbij ontstaat een meer plaatselijke verdikking met een harde kern.
Bij twijfel is het verstandig om de plek door een pedicure, medisch pedicure of andere bevoegde voetzorgprofessional te laten beoordelen.
Hoe kun je eelt veilig verwijderen?
Bij gezonde voeten en een normale hoeveelheid eelt kun je thuis voorzichtig onderhoud doen. Het belangrijkste uitgangspunt is:
Niet zo veel mogelijk eelt verwijderen, maar de huid gezond en soepel houden.
Eelt heeft namelijk ook een beschermende functie.
Stap 1: Bekijk eerst de huid
Kijk voordat je gaat vijlen goed naar je voeten.
Controleer of je:
wondjes ziet;
kloofjes hebt;
roodheid ziet;
blaren hebt;
zwellingen ziet;
bloedingen ziet;
pijnlijke plekken hebt;
een verandering in kleur van de huid ziet.
Is er sprake van een wondje of een andere afwijking? Ga dan niet zelf agressief eelt verwijderen.
Stap 2: Maak de huid zacht
Een korte voetwasbeurt met lauwwarm water kan helpen om de huid te reinigen en comfortabel te verzorgen.
Langdurig weken is echter niet nodig. Zeker bij mensen met diabetes wordt langdurig weken van de voeten afgeraden omdat dit de huid kan beschadigen.
Stap 3: Gebruik eventueel een voetvijl of puimsteen
Bij gezonde voeten kan een puimsteen of voetvijl worden gebruikt om oppervlakkig overtollig eelt voorzichtig te verminderen.
Werk rustig en verwijder kleine hoeveelheden.
Ga nooit door tot de huid rood, gevoelig of pijnlijk wordt.
Het doel is niet om alle eelt weg te halen. Een dun beschermend laagje mag gewoon blijven zitten.
Gebruik bovendien nooit een mesje, scheermes, schaar of ander scherp instrument om zelf eelt weg te snijden. Hiermee kun je gemakkelijk in gezonde huid snijden, met een wond en mogelijk een infectie als gevolg.
Stap 4: Verzorg de huid met een goede crème
Na het vijlen is het belangrijk om de huid goed te verzorgen.
Een vochtinbrengende voetcrème helpt om de huid soepel te houden. Bij een droge, verdikte huid kunnen producten met bijvoorbeeld ureum nuttig zijn. Ureum helpt vocht vast te houden en kan een droge, verdikte huid zachter maken.
Smeer de crème echter niet standaard tussen de tenen. Daar kan vocht zich ophopen, waardoor de huid week kan worden en het risico op huidproblemen kan toenemen.
Hoe vaak moet je eelt verwijderen?
Daar is geen vaste frequentie voor die voor iedereen geldt.
Het hangt af van:
de hoeveelheid eelt;
de snelheid waarmee het terugkomt;
je schoenen;
je manier van lopen;
de conditie van je huid;
de hoeveelheid belasting;
eventuele voetproblemen.
Wie iedere week grote hoeveelheden eelt moet verwijderen, kan zich beter afvragen waarom het eelt zo snel terugkomt.
Wanneer je steeds opnieuw veel eelt verwijdert zonder de oorzaak aan te pakken, kan het een terugkerend probleem worden.
Waarom komt mijn eelt steeds terug?
Dit is een vraag die ik in de praktijk regelmatig hoor.
"Ik heb vorige week nog mijn voeten gevijld, maar het eelt is alweer terug."
Dat is eigenlijk niet zo vreemd.
Zolang de oorzaak van de druk of wrijving aanwezig blijft, zal je huid zichzelf blijven beschermen.
Stel dat er onder de bal van je voet voortdurend extra druk ontstaat tijdens het lopen. Je kunt het eelt verwijderen, maar tijdens iedere wandeling krijgt dezelfde plek opnieuw belasting.
De huid reageert vervolgens opnieuw door zich te verdikken.
Daarom kijk ik als medisch pedicure niet alleen naar hoeveel eelt er zit, maar ook naar:
waar het eelt zit;
hoe dik het is;
hoe de huid eruitziet;
welke schoenen iemand draagt;
hoe iemand loopt;
waar de drukpunten zich bevinden;
of er sprake is van een afwijkende voetstand.
Dat geeft vaak veel meer informatie dan alleen naar de hoeveelheid eelt kijken.
Eelt verwijderen bij een medisch pedicure
Bij een medische pedicurebehandeling wordt eelt gecontroleerd en op een professionele manier verminderd.
Het doel is niet om de voet volledig "eeltvrij" te maken. Het doel is om overtollige en hinderlijke eeltvorming op een veilige manier te verminderen, terwijl de natuurlijke beschermlaag van de huid zoveel mogelijk behouden blijft.
Tijdens een behandeling kan bijvoorbeeld worden gekeken naar:
de conditie van de huid;
de locatie van de eeltvorming;
eventuele drukpunten;
kloven of andere huidproblemen;
likdoorns;
de stand van de tenen en voet;
het schoeisel;
factoren waardoor het eelt steeds terugkomt.
Daarna kan het overtollige eelt gecontroleerd worden verwijderd en kan advies worden gegeven over de verdere verzorging.
Dat is vooral waardevol wanneer iemand steeds opnieuw op dezelfde plek eelt krijgt.
Wanneer moet je eelt niet zelf verwijderen?
Niet iedereen zou zelf eelt moeten vijlen of behandelen.
Extra voorzichtigheid is belangrijk wanneer je bijvoorbeeld diabetes, problemen met de bloedsomloop of verminderd gevoel in de voeten hebt.
Bij diabetes kunnen zenuwen en bloedvaten beschadigd raken. Hierdoor kan iemand minder goed voelen dat er een wondje ontstaat en kunnen wondjes minder goed genezen.
Daarom wordt mensen met diabetes afgeraden om zelf eelt weg te snijden of agressieve eeltverwijderaars te gebruiken.
Ook wanneer je weinig gevoel in je voeten hebt, is zelf behandelen risicovol. Je kunt dan ongemerkt te diep vijlen of een wond veroorzaken.
Bij twijfel is het altijd verstandiger om eerst professioneel advies te vragen.
Pas op met eeltverwijderaars en zuren
In drogisterijen en webshops zijn verschillende producten verkrijgbaar tegen eelt en likdoorns. Sommige daarvan bevatten keratolytische stoffen, zoals salicylzuur.
Deze middelen kunnen de verdikte huid aantasten, maar ze kunnen ook gezonde huid beschadigen wanneer ze verkeerd worden gebruikt.
Bij mensen met diabetes of een verminderde doorbloeding zijn dergelijke middelen extra risicovol en worden ze niet zonder professioneel advies aanbevolen.
Een product dat bedoeld is om eelt "weg te branden" is dus niet automatisch een veilige oplossing.
Wat is het verschil tussen eelt en een likdoorn?
Eelt en een likdoorn worden vaak door elkaar gehaald.
Eelt is meestal een bredere verdikking van de huid. Het ontstaat vaak op plaatsen waar langdurig druk of wrijving aanwezig is.
Een likdoorn is doorgaans veel plaatselijker en heeft vaak een harde kern die dieper in de huid kan drukken. Daardoor kan een likdoorn behoorlijk pijnlijk zijn.
Wanneer je niet zeker weet wat je op je voet hebt, probeer het dan niet zelf weg te snijden. Een verkeerde behandeling kan de huid beschadigen en de klachten verergeren.
Eelt en kloven: waarom ontstaan hielkloven?
Een veelvoorkomend probleem in de praktijk zijn droge, gebarsten hielen.
Bij een droge huid kan de huid minder soepel zijn. Wanneer de huid rondom de hiel bovendien dik en hard wordt, kan deze bij belasting gaan barsten.
Oppervlakkige kloofjes kunnen vervelend zijn, maar diepe kloven kunnen pijnlijk worden en een ingang vormen voor bacteriën.
Een goede dagelijkse verzorging is daarom belangrijk.
Denk aan:
dagelijks hydrateren;
de huid niet agressief wegschuren;
goed passende schoenen dragen;
voldoende aandacht besteden aan droge huid;
regelmatig je voeten controleren.
Zijn kloven diep, bloeden ze of zijn ze ontstoken? Laat ze dan professioneel beoordelen.
Hoe voorkom je dat eelt steeds terugkomt?
De beste aanpak van eelt is uiteindelijk niet alleen verwijderen, maar ook voorkomen dat het steeds opnieuw ontstaat.
Kies goede schoenen
Schoenen moeten voldoende ruimte bieden aan de tenen en mogen nergens onnodig knellen of schuren.
Een brede, goed passende schoen met voldoende ondersteuning kan helpen om druk en wrijving te verminderen.
Draag goede sokken
Sokken kunnen wrijving verminderen en zorgen voor een extra beschermlaag tussen de huid en de schoen.
Let erop dat naden of plooien niet voortdurend op dezelfde plek drukken.
Houd je huid soepel
Een dagelijkse verzorging met een geschikte voetcrème kan helpen om een droge huid soepel te houden.
Controleer regelmatig je voeten
Maak er een gewoonte van om af en toe goed naar je voeten te kijken.
Let op:
nieuwe eeltplekken;
roodheid;
blaren;
wondjes;
kloofjes;
verkleuring;
pijnlijke drukpunten.
Een verandering die steeds op dezelfde plek terugkomt, kan een aanwijzing zijn dat er iets aan de drukverdeling of belasting moet worden aangepast.
Veelgemaakte fouten bij het verwijderen van eelt
In mijn praktijk zie ik regelmatig dat mensen hun eelt te agressief proberen te verwijderen.
Dit zijn enkele veelgemaakte fouten:
"Ik haal al het eelt weg."Dat is niet nodig. Eelt heeft ook een beschermende functie.
"Ik gebruik een mesje, dan ben ik er snel vanaf."Een scherp instrument kan gemakkelijk gezonde huid beschadigen. Zelf snijden wordt daarom afgeraden.
"Hoe harder ik vijl, hoe beter."Te agressief vijlen kan de huid irriteren en beschadigen.
"Als ik het iedere dag verwijder, blijft het weg."Wanneer de onderliggende druk blijft bestaan, zal de huid zich opnieuw gaan verdikken.
"Mijn eelt doet geen pijn, dus het is onschuldig."Niet iedereen voelt problemen even goed. Vooral bij diabetes of verminderd gevoel is het belangrijk om extra voorzichtig te zijn.
Wanneer moet je een medisch pedicure inschakelen?
Een professionele behandeling is verstandig wanneer je:
veel of zeer dik eelt hebt;
regelmatig pijn hebt bij het lopen;
steeds op dezelfde plek eelt krijgt;
diepe kloven hebt;
een likdoorn vermoedt;
moeilijk bij je voeten kunt;
niet goed kunt zien wat je behandelt;
diabetes hebt;
verminderd gevoel in je voeten hebt;
problemen met de bloedsomloop hebt;
eerder voetwonden hebt gehad.
Bij diabetes adviseert Thuisarts om bij onder andere een eeltplek, wondje, blaar of ontsteking contact op te nemen met de huisarts.
Bij een wond die niet geneest, roodheid, warmte, zwelling, pus of toenemende pijn is het belangrijk om medische hulp te zoeken.
Tot slot: eelt is niet altijd het probleem
Eelt verwijderen lijkt op het eerste gezicht heel eenvoudig. Toch vertelt eelt vaak een verhaal.
Een eeltplek kan laten zien waar de voet veel druk krijgt, waar een schoen schuurt of waar de belasting tijdens het lopen niet goed verdeeld is.
Daarom is mijn advies vanuit de praktijk:
Kijk niet alleen naar het eelt, maar kijk naar de oorzaak.
Een kleine hoeveelheid eelt is normaal en beschermt je voeten. Wordt het eelt dik, pijnlijk of hardnekkig, dan is het verstandig om te laten beoordelen waarom het ontstaat.
Met de juiste voetverzorging, goed passend schoeisel en waar nodig professionele behandeling kun je je voeten gezond en comfortabel houden.
Veelgestelde vragen over eelt verwijderen
Kan ik eelt zelf verwijderen?
Bij gezonde voeten en oppervlakkig eelt kun je voorzichtig een puimsteen of voetvijl gebruiken. Verwijder slechts een beperkte hoeveelheid en stop wanneer de huid gevoelig wordt. Gebruik nooit een mesje of ander scherp voorwerp.
Is eelt slecht?
Nee. Eelt is een natuurlijke beschermingsreactie van de huid. Te veel, hard of pijnlijk eelt kan wel voor problemen zorgen.
Waarom krijg ik steeds opnieuw eelt?
Meestal blijft er een oorzaak aanwezig, zoals druk, wrijving, schoeisel of een bepaalde voetstand. Alleen het eelt verwijderen lost de oorzaak niet altijd op.
Kan ik eelt met een eeltverwijderaar oplossen?
Wees voorzichtig met chemische eeltverwijderaars. Vooral bij diabetes, een slechte bloedsomloop of verminderd gevoel kunnen deze producten de huid beschadigen.
Mag ik eelt wegsnijden?
Nee, zelf eelt wegsnijden met een mesje, schaar of ander scherp instrument wordt afgeraden vanwege het risico op wondjes en infecties.
Wat kan ik doen tegen droge hielen?
Gebruik dagelijks een geschikte vochtinbrengende voetcrème en voorkom dat je de huid agressief wegschuurt. Bij diepe kloven of pijn is professionele beoordeling verstandig.
Is eelt verwijderen bij diabetes veilig?
Bij diabetes is het belangrijk om eelt niet zelf weg te snijden of met agressieve middelen te behandelen. Laat voetproblemen, waaronder eelt, beoordelen door een geschikte zorgprofessional.
Belangrijk: deze informatie is algemene informatie over voetverzorging en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bij diabetes, verminderd gevoel, problemen met de bloedsomloop, een wond of tekenen van een ontsteking is professionele beoordeling belangrijk.
Opmerkingen